Miras taksim sözleşmesi, mirasçıların terekeyi kendi aralarında nasıl paylaşacaklarını belirledikleri yazılı anlaşmadır. Türkiye’de Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 676. maddesi, paylaşma sözleşmesinin geçerliliğini yazılı şekle bağlar. Bir evin hangi mirasçıya bırakılacağı, diğer mirasçılara para ödenip ödenmeyeceği ve terekedeki başka malların nasıl dağıtılacağı anlaşmada açıkça gösterilmelidir. Yazılı anlaşmanın yapılması, tapu kaydının kendiliğinden değiştiği anlamına gelmez; taşınmaz için tescil işlemi ayrıca tamamlanır.
Bu rehber, 6 Ekim 2026 itibarıyla mirasçıların anlaşarak paylaşma yolunu ele alır. Anlaşma kurulamayan durumda başvurulacak dava, bu sözleşmenin yerine geçen otomatik bir işlem değildir.
Miras taksim sözleşmesi ne işe yarar?
Birden çok mirasçı varsa mirasın geçmesiyle tereke üzerinde miras ortaklığı doğar. TMK m. 640 uyarınca mirasçılar paylaşmaya kadar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve kural olarak tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf eder. Miras taksim sözleşmesi, bu ortaklığın mallarını kimin alacağını ve paylaşmanın nasıl tamamlanacağını mirasçıların anlaşmasıyla belirler.
Örneğin terekede bir konut, bir arsa ve banka mevduatı varsa mirasçılar konutu bir kişiye, arsayı başka bir kişiye bırakıp değer farkını para ile denkleştirebilir. Evin satılıp bedelin paylaşılmasını da kararlaştırabilirler. TMK m. 646, aksi yönde bir düzenleme bulunmadıkça paylaşma biçiminin mirasçılar tarafından serbestçe belirlenebileceğini söyler. Anlaşmanın miras paylarını, saklı hakları ve tereke borçlarını göz ardı etmemesi gerekir.
Geçerlilik için noter şart mı?
TMK m. 676 bakımından genel geçerlilik şartı yazılı şekildir. Bu nedenle mirasçılar arasında yapılan paylaşma sözleşmesinin her durumda noterde düzenlenmesi gerektiği söylenemez. Ancak noterde düzenleme veya imza onayı, kimlik ve imza uyuşmazlığını azaltabilir; taşınmazın tapuda tescili için izlenecek belge ve başvuru yöntemi ayrıca önem taşır.
Tapu tescilinde sözleşmenin içeriği, imzalar ve temsil yetkileri ayrıca incelenir. Noterlikçe düzenlenmemiş bir metinle başvurulacaksa ilgili mirasçıların tapuda nasıl işlem yapacağı, başvuru öncesinde tapu müdürlüğünden teyit edilmelidir. Mirasçı adına işlem yapacak temsilcinin yetkisi de açık olmalıdır.
Buradaki ayrım önemlidir: Sözleşmenin mirasçılar arasında geçerli olması, tapu müdürlüğünün tek kişinin başvurusuyla tescil yapabilmesi ile aynı soru değildir. Kimlerin hazır bulunacağı veya kimin tek başına tescil isteyebileceği, sözleşmenin düzenlenme biçimine ve içeriğindeki tescil yetkisine bağlıdır.
Sözleşmeyi kimler imzalamalı?
Paylaşmaya konu tereke malında hak sahibi olan mirasçıların iradesi gerekir. Terekenin tamamı paylaştırılıyorsa bütün mirasçılar ve payları doğru belirlenmelidir. Sözleşmenin sadece belirli malları kapsaması da mümkündür; bu durumda dahi ilgili mal üzerindeki hak sahipleri ve sözleşmenin kapsamı açık olmalıdır. Bir mirasçının diğerleri adına imza atması, geçerli temsil yetkisi olmadan mümkün değildir.
Mirasçılardan biri küçük veya kısıtlıysa, yasal temsil ve gerektiğinde mahkeme izni gibi ek koşullar doğabilir. Mirasçılık belgesindeki kişilerden biri sonradan vefat etmişse, onun mirasçılarının da belirlenmesi gerekebilir. Bu nedenle yalnızca eski tarihli bir mirasçılık belgesindeki isimleri sözleşmeye aktarmak her dosyada yeterli olmayabilir.
Yazılı metinde neler bulunmalı?
- Mirasbırakanın kimliği ve mirasçılık belgesinin bilgileri,
- Sözleşmeye katılan mirasçıların kimlikleri ve miras payları,
- Paylaşılacak evin il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri,
- Varsa terekedeki diğer malların ve borçların anlaşmadaki yeri,
- Evin kime bırakıldığı veya satış kararlaştırılmışsa satış ve bedel paylaşım yöntemi,
- Diğer mirasçılara yapılacak denkleştirme ödemelerinin tutarı, tarihi ve ödeme aracı,
- Tapu başvurusunu kimin yapacağı, gerekli imzalar ve temsil yetkileri,
- Masraf ve vergilerin taraflar arasındaki dağılımı ile teslim koşulları,
- Tarih ve ilgili bütün mirasçıların imzaları.
“Ev kardeşime kalacak” gibi tek cümlelik metin, taşınmazın hangisi olduğu veya diğer mirasçıların alacağının nasıl karşılanacağı tartışıldığında ciddi belirsizlik doğurur. Taşınmazın tapu bilgilerini sözlü adrese göre değil güncel tapu kaydına göre yazmak, ödeme koşullarını da ölçülebilir biçimde belirlemek gerekir.
Ev bir mirasçıya bırakılıp diğerlerine para ödenebilir mi?
Evet. Mirasçılar evin bir kişiye bırakılması ve diğer mirasçıların haklarının para veya başka tereke mallarıyla denkleştirilmesi konusunda anlaşabilir. TMK m. 642, mahkeme yoluyla paylaşmada da olanak varsa taşınmazın tamamının bir mirasçıya verilmesi ve değer farkının para ile giderilmesini düzenler. Gönüllü sözleşmede değer ve ödeme planının açık yazılması, sonradan çıkabilecek uyuşmazlığı azaltır.
Ödemenin sözleşme imzalanırken mi, tapu tescilinde mi, yoksa taksitlerle mi yapılacağı belirtilmelidir. Taksit kararlaştırılıyorsa temerrüt, güvence ve sözleşmenin uygulanmaması hâlindeki yol ayrıca düşünülmelidir. Bu tür hükümler somut malvarlığı ve vergi durumuna göre hazırlanmalıdır; hazır bir metnin her terekeye aynen uygulanması güvenli değildir.
Paylaşma sözleşmesi ile miras payı devri aynı şey mi?
Hayır. Paylaşma sözleşmesi, tereke mallarının mirasçılar arasında nasıl bölüşüleceğini belirler (TMK m. 676). Miras payı devri ise bir mirasçının terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payını devretmesine ilişkindir (TMK m. 677). İki işlem farklı sonuç ve şekil kurallarına sahiptir.
Mirasçılar arasında yapılan miras payı devri sözleşmesi yazılı olmalıdır. Bir mirasçının üçüncü kişiyle miras payını devretmesi hâlinde ise sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesi gerekir. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle doğrudan paylaşmaya katılma yetkisi kazanmaz; kanun, paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenecek payı isteme hakkını düzenler. Dolayısıyla “payımı sattım” ifadesinden, belirli evin tapusunun doğrudan alıcıya geçtiği sonucu çıkarılamaz.
Anlaşmadan sonra tapuda hangi işlem yapılır?
Taşınmazın tapu sicilindeki mülkiyet durumu, mirasçılar arasındaki yazılı anlaşmaya uygun tescil işlemiyle tamamlanmalıdır. TMK m. 705’e göre mirasla mülkiyet tescilden önce kazanılsa da bu yolla malik olan kişinin taşınmaz üzerinde tasarruf işlemi yapabilmesi tapu kütüğüne tescile bağlıdır. Dolayısıyla yazılı sözleşmeyle tapudaki mülkiyet kaydı birbirinden ayrı aşamalardır.
Başvuru öncesinde mirasçılık belgesi, kimlikler, temsil varsa vekâlet veya karar, taşınmazın güncel tapu bilgileri ve imzalı sözleşme hazırlanmalıdır. Özellikle arsa bölünerek paylaşılacaksa imar ve kadastro yönünden ek işlem gerekebilir. Tam belge listesi ve güncel harçlar için işlem yapılacak tapu müdürlüğünün yönlendirmesi esas alınmalıdır.
Sağ kalan eşin aile konutu hakkı sözleşmeyi etkiler mi?
Evet, etkileyebilir. Ev, ölen kişi ile sağ kalan eşin birlikte yaşadığı aile konutuysa TMK m. 652 ayrıca değerlendirilmelidir. Sağ kalan eş, konut üzerinde miras hakkına mahsuben mülkiyet tanınmasını isteyebilir; haklı sebeplerle intifa veya oturma hakkı gündeme gelebilir. Bu istek yok sayılarak evin kime bırakılacağına ilişkin metin hazırlanması sonradan uyuşmazlık doğurabilir.
Tereke borçları paylaşma sözleşmesiyle ortadan kalkar mı?
Hayır. Mirasçılar kendi aralarında bir borcu kimin karşılayacağını kararlaştırabilir; ancak bu iç düzenleme, alacaklının hakkını kendiliğinden sona erdirmez. TMK m. 681, alacaklı bölünmeye veya borcun nakline açık ya da örtülü rıza göstermemişse, mirasçıların paylaşmadan sonra da tereke borçlarından birlikte sorumlu olabileceğini düzenler. Bu nedenle ipotek, vergi ve diğer borçlar sözleşme öncesinde ayrıca araştırılmalıdır.
Bir mirasçı imzalamazsa ne olur?
İmza vermeyen hak sahibi, sırf diğerleri anlaştı diye kendi hakkını devretmiş sayılmaz. Sözleşme yolu kurulamıyorsa kanunun mahkemede paylaşma ve ortaklığın giderilmesine ilişkin yolları gündeme gelir. Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında, dava açmadan önce 6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bu aşama, anlaşmaya gönüllü olarak imza atma yükümlülüğü yaratmaz.
Sık sorulan sorular
El yazısıyla yapılan miras taksim sözleşmesi geçerli olabilir mi?
Evet. TMK m. 676 yazılı şekil arar; noter düzenlemesini genel geçerlilik koşulu yapmaz. Ancak hak sahiplerinin imzaları ve metnin içeriği belirli olmalıdır. Tapuda tescil için kimlerin başvuracağı ayrıca değerlendirilir.
Noterde imzalanan sözleşmeyle ev doğrudan benim adıma geçer mi?
Hayır. Noterde düzenleme, tapu sicilindeki kaydın kendiliğinden değişmesi demek değildir. Tapu tescil süreci, sözleşmedeki yetki ve gerekli belgelerle tamamlanmalıdır.
Yalnızca bir ev paylaşılabilir mi?
TMK m. 676, tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerinde paylaşma sözleşmesine imkân tanır. Ancak yalnızca bir evin paylaşılması diğer mallar, borçlar ve hak sahipleri açısından doğabilecek sonuçlarla birlikte planlanmalıdır.
Bir mirasçı evi almak istiyorsa diğerlerine ödeme yapabilir mi?
Evet. Mirasçılar değerde ve ödeme koşullarında uzlaşarak evi bir mirasçıya bırakabilir. Denkleştirme tutarı ile ödeme zamanı yazılı metinde açık olmalıdır.
Sonuç
Miras taksim sözleşmesinde üç konu birlikte çözülmelidir: bütün hak sahiplerinin iradesi, paylaşmanın yazılı ve açık biçimde kurulması, taşınmazın tapu kaydının buna uygun tamamlanması. Pay devri, aile konutu hakkı ve tereke borçları sözleşmenin sonucunu değiştirebilir. Anlaşma sağlanamadığında arabuluculuk ve dava yolları ayrıca değerlendirilir.